Zrabowane przez Niemców z okupowanej Warszawy w 1941 r. 73 pergaminowe dokumenty wróciły do Polski 2 grudnia 2025 roku. Zostały oddane po latach starań i zabiegów polskich władz. Wszystkie stanowią niezwykle ważne świadectwa naszej państwowości, dotyczą kluczowych momentów narodowej historii. Na przełomie grudnia i stycznia pergaminy pokazano w Pałacu Raczyńskich w Warszawie – siedzibie Archiwum Głównego Akt Dawnych (AGAD). Są wśród nich dokumenty o znaczeniu symbolicznym, m.in.: pismo Konrada Mazowieckiego z 1228 r. nadające ziemię chełmińską zakonowi krzyżackiemu, złota bulla cesarza Fryderyka II potwierdzająca nadania księcia mazowieckiego, bulla Aleksandra V z 23 stycznia 1410 roku wzywająca wielkiego mistrza Ulryka von Jungingena do zachowania pokoju z królem Władysławem Jagiełłą czy traktat pokojowy znad jeziora Mełno z 1422 r. Znalazły się również akty króla rzymskiego i czeskiego Wacława, potwierdzające jego rolę jako arbitra w sporach polsko-krzyżackich. Z kolei dokumenty związane z pokojem kaliskim z 1343 roku stanowią fundament badań nad jednym z najważniejszych kompromisów politycznych średniowiecznej Europy. Liczną grupę stanowią też dokumenty protekcyjne, wydawane przez kolejnych papieży (Grzegorza IX, Aleksandra IV, Urbana IV, Benedykta XII, Klemensa VI, Aleksandra V, Marcina V, Jana XXI), cesarzy (Fryderyka II i Rudolfa I), a także władców z dynastii Luksemburskiej (Jana, Karola IV i Zygmunta) oraz królów polskich (Władysława IV Łokietka i Kazimierza Wielkiego). – Wprawdzie w naszych zbiorach mamy kilka tysięcy pergaminów, ale to najcenniejszy zespół dokumentów, dotyczących relacji międzypaństwowych z okresu średniowiecza, jaki kiedykolwiek mieliśmy – mówi Robert Kostro dyrektor AGAD. – Są tam dokumenty, które mają fundamentalne znaczenie dla historii zarówno Polski, jak i Litwy. Są znane historykom, ale mają wielką wartość symboliczną oraz stwarzają możliwość opracowania ich i przebadania ponownie przez współczesnych historyków.